Bu yazıda (9 başlık)
Stokta görünen ürünün rafta bulunmaması ya da rafta duran ürünün kayıtlarda olmaması, hem satış kaybına hem yanlış satın alma kararlarına yol açar. İyi stok takibi, ürünün girişinden çıkışına kadar bütün hareketlerin kayıtla eşleşmesidir. İşte küçük işletmelerin pratikte uygulayabileceği sekiz yöntem.
1. Her ürüne bir stok kartı açın
Stok kartı; ürünün adı, kodu, birimi, alış ve satış fiyatı, KDV oranı ve kategori bilgisini tek yerde tutar. Aynı ürünü farklı isimlerle kaydetmek en sık yapılan hatadır; tek kart, tek isim, tek kod kuralını koyun.
2. Kategorilerle ürünleri gruplayın
Ürünleri kategorilere ayırmak raporlamayı kolaylaştırır. Hangi ürün grubunun daha hızlı sattığını, hangisinin stokta beklediğini kategori bazlı görebilirsiniz.
3. Her hareketi kaydedin
Alış, satış, iade ve düzeltme gibi her hareket stok hareketi olarak kayıt altında olmalıdır. Faturayla stok bağlantısı kuran bir programda satış faturası kestiğinizde stok kendiliğinden düşer; elle düzeltme ihtiyacı azalır.
4. Minimum stok seviyesi belirleyin
Her ürün için bir "bu seviyenin altına inmesin" eşiği belirleyin. Satış hızı ve tedarik süresi hesaba katıldığında eşik, sipariş verme zamanını gösterir. Eşiği düzenli gözden geçirmek, hem stoksuz kalmayı hem de fazla stok yükünü önler.
5. Periyodik sayım yapın
Kayıtlı stok ile rafta gerçekten duran miktarı karşılaştırmak için düzenli sayım yapın. Küçük sapmalar normaldir; büyük farklar bir kayıt hatasını veya kayıp ürünü işaret eder. Sayımdan sonra düzeltme hareketi girerek kaydı gerçek duruma getirin.
6. Birden fazla depoyu ayrı izleyin
Şube, mağaza veya deponuz birden fazlaysa depo bazlı stok takibi şarttır. Depolar arası transfer ayrı bir hareket olarak girilmelidir; böylece toplam stok değişmez ama hangi depoda ne olduğu net kalır.
7. Barkod kullanın
Barkod, ürün seçimini hızlandırır ve elle yazım hatalarını azaltır. Özellikle perakende satışta ve sayımda zaman kazandırır. Barkoddan faydalanmak için ürün kartlarının doğru tanımlı olması gerekir.
8. Raporlara bakın
Stok durumu, stok hareketleri ve en çok satan ürünler raporları, hangi ürünün hızlı döndüğünü, hangisinin bekleyip sermayeyi bağladığını gösterir. Ayda bir bu raporları incelemek satın alma kararlarınızı iyileştirir.
Sık sorulan sorular
Stok takibi için Excel yeterli mi?
Az sayıda ürün ve düşük işlem hacmi için başlangıçta olabilir. Ürün ve hareket sayısı arttığında fatura ile bağlantısız bir Excel hataya açık hale gelir; stok programına geçmek zaman kazandırır.
Hizmet işletmesi stok takibi yapmalı mı?
Fiziksel ürün satmıyorsanız stok takibine ihtiyaç duymayabilirsiniz; hizmetleri kart olarak tanımlayıp faturalamanız yeterlidir.